|
||||||||||||||||||
| TÜRKİYE'NİN ŞARAP BÖLGELERİ Buradaki amacımız şarap ve turizmi birlikte yazmaktır. Bu noktada Şarap tutkumuz uzun yılların turizm deneyimiyle harmanlanarak verilmek istenmektedir. Üzerinde yaşadığımız topraklar üzüm tarımı ve üzüm suyundan şarap yapılarak tanrılara sunulması açısından oldukça eskidir. Öyle ki, yurdumuzda şarabın tarihi yazılı tarihten bile önce başlar. Anadolu'nun yazılı tarihe girmesi m.ö 1900 yıllarına denk gelir. Bu dönemde Kapadokya yakınlarındaki Kaneş Karumu'na taa Mezopotamya'dan gelen Asur Ticaret Kolonileri yalnızca Anadolu'yu manevi yönden zenginleştirmekle kalmaz, aynı zamanda da yazı yı başlatır. Elimizdeki bulgulara göre şarabın Anadolu'da bilinmesi ve tanrılara içki olarak sunulması yukarıda sözünü ettiğimiz dönemden yaklaşık 500-600 yıl öncedir. Ankara'da Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde bu durumu kanıtlayan çok sayıda obje, müzenin Tunç çağı eserleri bölümünde sergilenmektedir ki bu da günümüzden yaklaşık 4500 yıl öncesine tarihlenmektedir. Ülkemizde bağ alanı bakımından birinci bölge Ege Bölgesi'dir. Bu bölgede, toplam bağ alanlarının yaklaşık % 28 i bulunmakla beraber , bölge üzümlerinin niteliği ve kurutmalık olarak sağladığı yüksek katma değer nedeniyle şaraplık olarak değerlendirilme oranı düşüktür.Toplam bağ alanının yalnızca ülke toplamının %5 ine karşılık geldiği Marmara Bölgesi şarap üretiminde birinci sırayı almaktadır. Türkiye genel olarak 5 şarap bölgesinde incelenebilir : 1. MARMARA BÖLGESİ Bu bölge Türkiye'de şarabın başkenti olarak da nitelendirilir. Türkiye'deki şarapların yüzde 40'ı bu bölgede üretilir. Bunun başlıca nedeni iklimsel çeşitlilik olmalıdır. Bölgenin kuzeyinde önemli bir şarap ülkesi olan Bulgaristan'a yakın bir Karadeniz iklimi hüküm sürerken merkezde Orta Anadolu'ya yakın bir karasal iklim vardır. Bölgenin güneyinde yani Enez, Saroz Körfezi ve Gelibolu yöresi , Akdeniz iklimiyle benzerlikler gösterir. Yine bölgenin güneyinde yer alan Şarköy yöresi de Türkiye'nin Bordeaux'sudur. Bölgedeki arazinin eğimli olması ve eski çağlardan beri bu yörede çok sayıda manastır bulunması ve eski çağlarda bu manastırlarda üretilen şarabın vergiden muaf olması bölgede şarapçılığın gelişmiş olmasının bazı nedenleridir. Bölgenin başlıca bağcılık alanları şunlardır:
Marmara Bölgesi turizm açısından potansiyeli yüksek bir bölge olup oldukça önemli tarihi merkezler bu bölgede bulunmaktadır :
2. EGE BÖLGESİ BU bölge en kuzeyinden en güneyine kadar birçok şarap bölgesinin varlığıyla ünlüdür. Ancak Ege Bölgesi'ne genel olarak baktığımızda şaraplık üzümde karşımıza üç bölge çıkar: Bozcaada- Çanakkale Bu bölgenin başlıca şaraplık ve kanyaklık üzüm çeşitleri Adakarası, Bozcaada'da Kuntra ya da Karasakız, karalahna, beyaz üzümde Vasilaki üzümüdür. Seferihisar-Çeşme Bu bölge, üzüm yetiştirmek için son derece uygun iklim koşulları ve toprak yapısına sahiptir. Yerel çeşitler,Bornova Misketi ve Sultaniye gibibeyaz üzümler olmakla birlikte son yıllarda bölgede Cabernet Sauvignon, Merlot, Carignan, Grenache, Alicante gibi kırmızı, Chardonnay,Sauvignon Blanc gibi beyaz çeşitler başarıyla yetiştirilmektedir. Bölgenin başlıca şarap üreticileri Yazgan Şarapçılık, Sevilen Şarapçılık ve Cankara Şarapçılık gibi firmalardır. İç Ege Bölgesi - Denizli-Çal-Güney bölümü Kıyı Ege'ye oranla daha yüksek ve biraz da karasal iklim özelliklerini yansıtan bir bölgedir.Bölgede Pamukkale Şarapçılık tarafından Öküzgözü ve Boğazkere gibi Doğu Anadolu'nun iki yerel üzümünü yetiştirme yönünde başarılı denecek çabalar vardır. Kuzey Ege Bölgesi'nde TRUVA antik kenti , biraz daha güneyde AKROPOL ve ASKLEPION gibi önemli kalıntılarıyla BERGAMA şehri yer almaktadır.Yine Bergama yakınlarında, M.Ö. 6. yy da gemilerle Fransa'ya giden ve orada üzüm tarımını başlatan insanların kenti olan FOÇA bulunmaktadır. Daha güneyde EFES, ayrıca İzmir yakınlarında üzüm ve şarap tanrısı DİONYSOS'a adanmış tapınağıyla TEOS kenti bulunur. 3- İÇ ANADOLU BÖLGESİ Üzüm üretimi ve bağ alanı açısından Akdeniz ve Ege bölgelerinden sonra üçüncü sırada gelir. Ortalama yüksekliği 1000 m dolayında bir plato özelliği gösterir. İklim tipik karasaldır.Buna göre yaz ayları sıcak ve kurak kış ise soğuk geçer. Yağış ortalaması diğer bölgelere göre düşüktür, mevsimsel geçişler bazen çok çabuk olur. Bu da örneğin bahar aylarında don olayına neden olabilir. Güneşlenme ve yağış süreleri düşük olduğundan ve soğuk rüzgarlara açık düzlükler çok fazla olduğu için şaraplık üzüm üretimi genellikle mikroklima etkisindeki nehir vadilerinde randımanlı olur. Başlıca şaraplık üzüm üreim merkezleri ve üzüm tipleri şunlardır : • Ankara - Kalecik ve Çubuk Bu bölge Kızılırmak etkisini taşır ve Kalecik ilçesi yakınlarında Türkiye'nin en prestijli üzümü olan Kalecik Karası ve Çubuk Karası üzümleri yetiştirilir. • Çorum Sungurlu Hitit Devleti'nin başkenti HATTUSA yakınlarındaki bu bölgede Sungurlu şehrinin adıyla tanınan bir beyaz üzüm çeşidi yetiştirilir. • Kapadokya Bölgenin başlıca üretim merkezidir. Ortalama yüksekliği 1200 metredir, toprakları volkaniktir. Bu bölgeyle ilgili detaylı bilgi Kapadokya ve şarap bölümümüzde bulunabilir. • Tokat İç Kuzey Anadolu Bölgesi'nde bulunur. İklim olarak İç Anadolu ve Karadeniz ikliminin karışımı olup, yükseklik 600-800 metredir. Dolayısıyla İç Anadolu'ya göre daha yumuşak iklim koşullarına sahiptir. Bölgenin başlıca üzümü Türkiye'nin bir diğer prestij ürünü olan Narince dir. 4- DOĞU VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ Bölge başlıca iki değişik iklim kuşağından oluşur. Biri Malatya , Elazığ ve Erzincan'da hakim olan biraz daha karasal ve yüksek rakımın etkisiyle sert, diğeri de Güneydoğu bölgesinin Akdeniz iklimine yakın sıcak ama kurak iklimidir.Türkiye'nin iki çok önemli siyah üzümü bu bölgede yetiştirilir.
5- AKDENİZ BÖLGESİ Akdeniz Bölgesi karşımıza iki tip iklimle çıkar. Birincisi, Kıyılarda hakim olan yazları sıcak kışları yağışlı iklim, diğeri de üzüm yetiştirmeye çok daha uygun olan Toros dağlarının göreceli serin iklimidir. Bu bölgenin üzümleri genellikle sofralık olup beyaz üzüm çeşitleri çoğunluktadır. Bu bölge coğrafi bakımdan kabaca iki bölüme ayrılır. Birinci bölüm, Antalya'nın batı sıdır ki bu bölüm tarihsel olarak Likya olarak adlandırılır. Bağcılık açısından önemli bir bölge olmakla birlikte (ülkemiz bağlarının % 20 ye yakın bölümü bu bölgede bulunur) şaraplık üzüm çeşitleri bakımından zengin değildir. Antalya'nın doğusu tarihsel olarak Pamfilya diye adlandırılır. Bu bölge günümüzde Side , Perge , Aspendos ve Alanya'nın bulunduğu bölgedir ve Kuzey bölümünde Toros larla çevrilidir. |